Opvolging

De Amerikaanse cleantechgroep LanzaTech wil 500 miljoen euro investeren in een fabriek voor duurzame vliegtuigbrandstof in de Gentse haven. Het gaat om de eerste commerciële installatie in Europa die op grote schaal synthetische kerosine produceert. Maar wat is dat? "Dat is niet meer dan luchtvaartbrandstof dat volledig gemaakt wordt van volledige duurzame grondstoffen, van groene waterstof en afgevangen CO2", zegt Vincent De Haes, luchtvaartexpert bij Transport & Environment.

Op 29 april publiceerden de Copernicus Climate Change Service (C3S) en de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) hun jaarlijkse rapport “European State of the Climate 2025”. Deze gedetailleerde analyse van het Europese klimaat omvat een brede waaier aan klimaatvariabelen, van de jaarlijkse temperatuur, hitte- en koudestress tot zonneschijnduur en bewolking, van bosbranden tot gletsjers en nog veel meer.

De Vlaamse regering trekt 1 miljoen euro uit om het verband tussen milieuvervuiling en kanker te onderzoeken. Daarvoor wordt informatie van het Kankerregister gekoppeld aan gegevens over milieuvervuiling. Als blijkt dat bepaalde plekken zowel slecht scoren voor bepaalde soorten van vervuiling als voor bepaalde kankers, kan dat belangrijke inzichten opleveren.

Bomen brengen veel meer verkoeling in steden dan we al dachten - toch kunnen we ook niet enkel op hen rekenen, zeggen drie experts naar aanleiding van nieuw hitte-onderzoek.

Je treinreis doorheen Europa met 1 enkel treinticket van begin tot einde afleggen: dat wil de Europese Commissie realiseren met een nieuw voorstel voor een eengemaakt reisbiljet over alle spoorwegmaatschappijen heen. Het moet reizen eenvoudiger én goedkoper maken en moet ook meer rechten garanderen, zoals wanneer je een aansluiting mist.

Conflict en geweld hebben vorig jaar een recordaantal van 32,3 miljoen mensen in hun eigen land op de vlucht gejaagd. Het is een stijging met 60 procent, en voor het eerst is het aantal ontheemdingen door rampen overtroffen.

Via de Bankbabbel houden we je op de hoogte over het reilen en zeilen in de bankenwereld. We prikken door de groene praatjes, brengen de dubieuze deals boven water en vieren de kleine én grote overwinningen.

Technologiebedrijf LanzaTech uit de VS heeft North Sea Port uitgekozen voor de bouw van een grootschalige installatie die ethanol omzet in duurzame kerosine. De investering van zo’n 500 miljoen euro moet de luchtvaartsector helpen te vergroenen door gebruik te maken van de restgassen van de nabijgelegen staalreus ArcelorMittal.

Vandaag blaast de Britse televisiepresentator Sir David Attenborough 100 kaarsjes uit. Hij vond bijna eigenhandig het televisiegenre van de natuurdocumentaire uit. Maar zijn invloed beperkt zich niet tot tv. Attenborough is meer dan een presentator: hij is een wereldwijde beroemdheid. Een poging om de man te vatten in zijn 5 meest bepalende rollen.

Jan Rotmans strijdt al decennia voor positieve maatschappelijke verandering: als klimaatexpert, hoogleraar transitiekunde, mede-oprichter van Urgenda en sinds kort ook als ondernemer. Hij voorspelt: ‘Alles wat we niet mét de natuur doen, gaat mislukken.’

De kurkdroge aprilmaand heeft zijn sporen achtergelaten op onze grondwatervoorraad. Op 62 procent van de meetlocaties staat het grondwaterpeil laag tot zeer laag, vooral in Oost- en West-Vlaanderen en de Kempen. Alle regen is welkom, al is spaarzaam zijn met water ook een goed idee.

Regering-De Wever kondigde een nationalisering en heropening van de kerncentrales aan. Maar de argumenten voor deze beslissing kloppen niet, aldus Simon Herckens van Jong Groen.

"Oude kerncentrales opkopen zal de gewone mensen zuur en duur opbreken." Dat zegt Marc Alexander, woordvoerder VAKS (Verenigde Actie voor een Kern Stop).

De stad Amsterdam heeft openbare reclame met fossiele brandstoffen of vlees verboden. Het verbod is ingegeven door het idee dat fossiele brandstoffen en vlees slecht zijn voor het klimaat, door de grote CO2-uitstoot. "Ook in ons land bestaat de vraag naar zo'n reclameverbod, maar er is weinig animo voor bij steden en gemeenten", zegt de Vlaamse Vereniging voor Steden en Gemeenten.

Het zal ons land zo'n 2 tot 6 miljard euro per jaar kosten om het vervuilende PFAS op te ruimen en om de gezondheidskosten te dekken. Dat schrijft De Standaard en het nieuws staat in een adviesrapport dat de vorige regering besteld had om te bepalen hoe hoog de kosten zijn en wie die mee kan betalen.

De Belgische milieubeweging reageert geschokt op de onverwachte aankondiging dat de federale regering onderhandelingen zal opstarten met Engie over het nationaliseren van oude kerncentrales. ‘Dit is slecht nieuws voor de energietransitie, het klimaat en de belastingbetaler.’

Brussels Airport was er in de paasvakantie klaar voor om een recordaantal van 1,25 miljoen passagiers in één week te verwerken. De Vlaamse regering pompte vorig jaar bovendien 2,77 miljard euro in de luchthaven, terwijl ze hard bespaart op De Lijn. Intussen kunnen boeren in Thailand hun velden niet meer irrigeren en staan mensen in India urenlang aan te schuiven voor een gasfles. Dirk Holemans (Oikos) vraagt zich af hoe pijnlijk fout onze prioriteiten liggen.

Volgens econoom Grace Blakeley gebruiken bazen AI als excuus om de macht van werknemers te breken. Maar werknemers laten zich niet zonder strijd verslaan.

Europa zal niet ontkomen aan de ernstige gevolgen van de klimaatverandering: ongekende hittegolven, verwoestende bosbranden en een voortdurende afname van de biodiversiteit worden het nieuwe normaal op het continent. Dat is de conclusie van de Europese Staat van het Klimaat 2025.

Industriële visserij met bodemsleepnetten brengt enorme schade toe aan de Europese wateren, blijkt uit onderzoek van National Geographic. De destructieve praktijk aan banden leggen kan de belastingbetaler, het klimaat, maar ook de vissers ten goede komen.

In de oorlog in Oekraïne halen de Russen ongemeen hard uit naar de energievoorzieningen. Het doet de energietransitie in het land versnellen. Dankzij zonne- en windenergie zijn de Oekraïners minder kwetsbaar voor vernieling of sabotage - en dat geldt ook natuurlijk voor West-Europa.

Het aantal sterfgevallen door hitte, toenemende voedselonzekerheid en snellere verspreiding van ziekten stijgt sterk in Europa. Maar er is ook hoop, want Europa heeft de middelen om het roer te keren, stelt grootschalig onderzoek in het medische tijdschrift The Lancet.

Als één van de grootste exporteurs van voedsel ter wereld hanteert Brazilië hoogtechnologische landbouw. Maar die heeft een verwoestend effect op het land, het milieu en de inheemse bevolking. Bovendien vrezen Europese boeren die landbouw na het tekenen van het handelsakkoord tussen de EU en Mercosur. Volgens kenners schuilt de oplossing in kleinschalige landbouw, de agro-ecologie.

De uitstap uit fossiele brandstoffen vergt meer dan technische klimaatmaatregelen. Op een conferentie in Colombia staat de vraag centraal of staten bereid zijn de macht van multinationals in te perken en de energietransitie te verankeren in mensenrechten.

Bijna een miljoen Argentijnen hebben een collectief juridisch verzoekschrift ondertekend om gletsjers en omliggende rivieren te beschermen. Een versoepeling van de regels voor mijnbouw door de regering-Milei zal de gletsjers in gevaar brengen, vrezen ze. Ook provincies hebben een rechtszaak aangespannen.

De AMOC, een belangrijke oceaanstroom die onder andere warmte naar Europa brengt, dreigt al tegen 2100 nog maar half zo krachtig te zijn. Daarmee kan het wereldwijde klimaat sneller dan verwacht ontwricht raken. In dat geval zou het bij ons zon 7 graden kouder worden. De enige manier om dat te vermijden, is de uitstoot van broeikasgassen zo snel mogelijk terugdringen, waarschuwt klimatoloog Amaury Laridon.

In 'Klimaatcrisis kent geen grenzen' presenteert auteur Vanessa Nakate een nieuwe, globale visie voor de klimaatbeweging, gebaseerd op rechtvaardigheid. Maar ze vertelt ook haar eigen verhaal als klimaatactiviste uit het Globale Zuiden, en hoe ze te maken kreeg met uitsluiting en – soms zeer letterlijke – uitwissing van haar werk en stem.

Fytoplankton, de basis van zowat alle leven in de oceaan, bevat steeds minder eiwit en meer vetten en koolhydraten. Dat komt door de opwarming van het zeewater.

Bij Primark een T-shirt voor 12 euro kopen of op Temu een jeans bestellen voor 15 euro: het is nog steeds mogelijk. Anna Sato onderzocht voor haar thesis of de huidige Europese regels wel volstaan om de fast fashion waardeketen duurzamer en transparanter te maken.

Op de Noordpool probeert een Nederlandse start-up om het poolijs dikker te maken met behulp van pompen die zeewater opspuiten tijdens de winter. Kan dit werken? En kunnen we er de klimaatverandering op een of andere manier mee helpen stoppen? De meeste wetenschappers zijn tegen, maar de initiatiefnemers vinden dat we elke optie moeten onderzoeken nu de klimaatcrisis steeds groter wordt. "Wij zijn hier ook maar ingestapt als bezorgde burgers".

Maïs, rijst en cassave leiden tot meer ontbossing dan ‘usual suspects’ als cacao, koffie en rubber. Dit is omstandig aangetoond door Zweedse onderzoekers. De studie bevestigt ook de enorme impact van de vleesproductie.

Na zestien jaar alleenheerschappij van Viktor Orbán en afbraak van de democratie heeft oppositiepartij Tisza de verkiezingen gewonnen. MO* journalist Pieter Stockmans sprak in Boedapest met experten en journalisten. ‘Hoe historisch dit resultaat ook is voor Hongarije en Europa, toch moeten we de overwinningsroes temperen.’

De toestand in Soedan, dat zijn derde jaar bloedige oorlog ingaat, verslechtert snel. Hulporganisaties slaan alarm over de ‘systematische ontmanteling van essentiële diensten waarop de bevolking vertrouwt, zoals gezondheidszorg, bescherming, voedselzekerheid en basisveiligheid.’

Het is 'Overshoot day' voor België. Dat betekent dat indien de hele wereld zou leven, produceren en consumeren zoals mensen en bedrijven hier, alle grondstoffen die de planeet in 1 jaar kan aanleveren nu al zouden zijn uitgeput. Dat is niet alleen slecht voor het milieu, maar volgens de bedenker van de ecologische voetafdruk is het ook een risico voor de economie. "Zelf niet in je grondstoffen kunnen voorzien, is een gevaar. België staat daar nogal bloot aan."

Precies zes maanden nadat op 10 oktober 2025 het wankele en ineffectieve staakt-het-vuren in Gaza van kracht werd, slaat Artsen Zonder Grenzen (AZG) alarm over de aanhoudende gewelddadige aanvallen door Israëlische troepen en de steeds verdergaande militaire controle over de Gazastrook.

De kansen op een relatief zware El Niño later dit jaar stijgen. Dat zeggen verschillende weermodellen, al blijft het afwachten hoe intens het weerfenomeen zal uitvallen. El Niño komt van nature voor om de zoveel jaar, en kan het weer in grote delen van de aarde op zijn kop zetten. Voor Europa is de impact onduidelijk.

Koffieplanten zijn kieskeurig wat betreft temperatuur en neerslag, en ze houden van een vast ritme. Klimaatverandering veroorzaakt dan ook slechte oogsten en dus hoge prijzen in de koffiewereld. Deskundigen zoeken daarom naar nieuwe variëteiten die tegen een stootje kunnen en toch een goede smaak hebben.

In Patagonië, in het in het uiterste zuiden van Zuid-Amerika, hebben wetenschappers PFAS aangetroffen. De onderzoekers kregen hulp van de lokale pinguïns die nietsvermoedend werden ingezet en via sensoren aan hun pootjes de staat van hun omgeving in kaart hebben gebracht.

In Syrië was het grootste deel van de humanitaire hulp afkomstig van USAID. Door die steun stop te zetten, gebruiken de VS hulp nu als drukmiddel. ‘Zo zit Trump in elkaar: de politieke macht teruggeven aan Damascus én voorrang afdwingen voor Amerikaanse bedrijven bij de heropbouw.’

Sport en politiek zijn twee gescheiden werelden. Of zouden dat moeten zijn. Jeroen Scheerder, hoogleraar sportpolitiek en sportsociologie, en postdoctoraal onderzoeker David De Coninck geloven er alvast niet meer in. ‘Het is duidelijk dat de spelregels niet voor iedereen gelden.’

"Het wordt tijd dat we zorgvuldiger omspringen met de maan." Nu de Artemis II-ruimtemissie records breekt, luidt een Amerikaanse ruimtevaartingenieur de alarmbel. Sinds de mens in 1969 voor het eerst voet op de maan zette, werd er een heleboel afval achtergelaten. Er ligt nu naar schatting 200 ton afval op de maan, waaronder 96 zakken met menselijke uitwerpselen.

Het verschil tussen dag- en nachttemperaturen in de lente wordt steeds groter en dat is geen goed nieuws. Dat zegt docent geografie Kwinten Van Weverberg van de UGent, die verwijst naar de verstoring van het klimaat. Het was vandaag voor het eerst dit jaar ruim warmer dan 20 graden. 's Nachts blijft het nog erg koud met temperaturen net boven het vriespunt.

'Inside the Manosphere' van documentairemaker Louis Theroux brengt een gesprek op gang. Zowel de documentaire als de huidige analyses blijven echter bij symptomen steken. Een historische duiding en het patriarchaat als lens weten de aantrekkingskracht van de manosfeer beter te verklaren.

De opkomst van het populisme in Europa zo’n tien jaar geleden, had lang niet alleen te maken met migratie. Dagelijkse financiële zorgen en frustratie over het werk waren erg belangrijke factoren, toont onderzoek aan de Universiteit van Cambridge.

Artificiële intelligentie (AI) wordt door voorstanders tegelijkertijd verkocht als een economisch wondermiddel en als existentiële bedreiging. Maar al die hype en grote statements verhullen de alledaagse en tegelijk zeer problematische realiteit.

Wereldwijd is een miljard mensen - ongeveer 1 op de 8 - op de vlucht voor oorlog of uitzichtloosheid, of gewoon op zoek naar meer kansen op werk en een beter leven. Deze grote groep mensen wordt sinds de huidige geopolitieke spanningen geconfronteerd met ‘steeds grotere uitdagingen’, zegt de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).

Elektrische auto's winnen stilaan ook terrein op de tweedehandsmarkt, al blijft hun aandeel relatief klein. Dat blijkt uit cijfers van de mobiliteitsfederatie Traxio. Privékopers blijven nog altijd wat voorzichtig, maar je kan momenteel een goede zaak doen door voor volledig elektrisch te gaan op de tweedehandsmarkt, zeggen experts. Je rijdt goedkoper en de prijs van de auto's staat relatief laag, waardoor je een "interessante prijs" betaalt voor wat je koopt.

Middenveldorganisaties en oppositiepartijen komen met voorstellen om de overwinsten van oliebedrijven te belasten en de prijzen onder controle te houden. Zo neemt de druk op de regering om maatregelen te nemen in deze energiecrisis toe.

De hoeveelheid onbelaste rijkdom die de rijkste 0,1 procent in belastingparadijzen verbergt, overtreft het volledige vermogen van de armste helft ter wereld, dat bestaat uit 4,1 miljard mensen. Dat blijkt uit analyses van Oxfam. Dit onderstreept de noodzaak van internationale actie om extreme rijkdom te belasten en een einde te maken aan belastingparadijzen.

Een systeem dat is gebaseerd op oorlog, uitbuiting en ecologische ineenstorting doet de Apocalyps onvermijdelijk lijken -maar dat hoeft niet zo te zijn.

Onze energie-intensieve industrie zit tussen hamer en aambeeld. De klimaatdoelen nopen bedrijven tot gigantische investeringen, maar die komen nauwelijks van de grond. Ondertussen zetten oorlogen, energieschokken en Chinese overproductie extra druk, terwijl de plannen van de Vlaamse Klimaatsprong hoogst discutabel zijn.

De VS en Israël lanceerden een illegale en roekeloze aanval op Iran. Belgisch-Iraans activiste Nilufar Ashtari beantwoordt zeven veelgestelde vragen over de motieven van Israël, VS en Europa, over kernwapens en over de Iraanse weerstand, theocratie en democratie.

Er drijft minder zee-ijs rond het Noordpoolgebied dan ooit gemeten in maart - en dat voor het tweede jaar op rij. Dat blijkt uit satellietgegevens van het Amerikaanse onderzoekscentrum NSIDC. Nochtans is dit de periode waarin de hoeveelheid Noordpoolijs traditioneel piekt. Maar de zomer, het smeltseizoen, wordt dus opnieuw ingezet met een erg laag piekje.

Energie-onafhankelijkheid is noodzakelijk, willen we niet langer de speelbal van buitenlandse dictators zijn.

"Deze crisis is het zoveelste onmiskenbare argument om de transitie naar hernieuwbare energie te versnellen." Dat schrijft Joeri Thijs van Greenpeace.

De wolf kan een heleboel belangrijke functies vervullen in een gezond ecosysteem. Hij helpt de wildpopulaties beheren, ziektes bestrijden, bossen herstellen en bezorgt aaseters voedsel. Al is het nog niet altijd duidelijk op welke schaal dat ook voor ons land geldt. Maar misschien hoeft de wolf ook helemaal geen nut te hebben?

In het Oegandese natuurpark Kidepo Valley zijn 4 zuidelijke witte neushoorns aangekomen. Zo willen Oegandese natuurbeheerders de neushoornpopulatie herstellen die er ooit leefde. Uiteindelijk moeten er 8 kolossen komen, veilig in een afgeschermd deel van het park.

Hoe kun je over het gevaar van hedendaags fascisme praten als elke vergelijking met Hitler of Mussolini op weerstand stuit en zo de discussie onklaar maakt. Rosan Smits neemt dit dilemma als uitgangspunt in haar overtuigende en compacte boek 'Dit is fascisme'.

Je staat op de dansvloer, gaat helemaal in het feestgedruis op, om dan, van het ene moment op de andere, te beseffen: eigenlijk valt er niets te vieren. Ken je dat? In deze aflevering van Studio DeWereldMorgen spreekt filosoof en hoofdredacteur van DeWereldMorgen Seppe De Meulder over wat vervreemding met ons doet en hoe we echte vrijheid kunnen herwinnen.

Fossiele brandstoffen zijn gevaarlijk - niet alleen omdat ze de klimaatontwrichting aanjagen, maar ook omdat ze macht concentreren, autoritarisme verankeren en geopolitieke conflicten voeden. Decarbonisatie gaat daarom niet alleen over het bestrijden van de klimaatcrisis, het gaat ook over het herverdelen van macht.