– Outil de recherche de références documentaires –
Les champs auteur(e)s & mots-clés sont cliquables. Pour revenir à la page, utilisez le bouton refresh ci-dessous.
filtre:
Beter
Les associations environnementales belges Canopea, Greenpeace et Bond Beter Leefmilieu dénoncent jeudi l'annonce "inattendue et sidérante" du lancement de négociations entre le gouvernement fédéral et Engie en vue de nationaliser les anciennes centrales nucléaires.
In alledaagse graanproducten zoals brood en speculaas is PFAS teruggevonden. Steekproeven door de Bond Beter Leefmilieu en PAN Europe vinden hoge concentraties trifluorazijnzuur (TFA), een afbraakproduct van pesticiden.
Je verzetten tegen houtkap in tropisch regenwoud is niet meer van deze tijd. Dat vindt Jaap van de Waarde, die voor WWF het Congobekken helpt beschermen. De lokale bevolking heeft het recht om zich te ontwikkelen, maar moet dat op een duurzame manier kunnen doen. Als Europese consument kan je dat steunen door hout of chocolade met een certificaat te kopen.
Terwijl milieurampen steeds frequenter en dodelijker worden, blijft de Vlaamse regering falen in het uittekenen van een serieus klimaatbeleid. Donderdag 10 juli trekken Grootouders voor het Klimaat, Bond Beter Leefmilieu en de Klimaatcoalitie naar het Martelaarsplein met een duidelijke boodschap: dit klimaatplan is een kaakslag voor jong én oud.
Meer dan een jaar na de deadline, presenteert de Vlaamse regering vandaag haar finale energie- en klimaatplan. Bond Beter Leefmilieu reageert teleurgesteld. Enkele goede maatregelen, zoals de langverwachte taxshift van elektriciteit naar aardgas en bijkomend sociaal renovatiebeleid, nemen niet weg dat dit plan zwaar onder de lat duikt.
De oceaan komt versterkt uit de VN-Oceaanconferentie in Nice. Met meer landen die een verbod op diepzeemijnbouw steunen, meer beschermde gebieden in de oceaan en meer beloften van actie tegen vervuiling. Vraag is nu of landen de daad ook bij het woord zullen voegen. Want de oceaanbeweging staat tegenover een kamp van machtige belangen.
Toen asbest in 1998 verboden werd, zat het levensgevaarlijke goedje al in alle hoeken en kieren van onze samenleving. Regering en producenten zijn nog steeds verwikkeld in een gevecht om de morele en financiële verantwoordelijkheid vast te pinnen. De parallellen met de huidige PFAS-crisis zijn duidelijk, maar overheden en bedrijven lijken exact dezelfde fouten te maken. De dringendste keuze is glashelder: de PFAS-kraan moet zo snel mogelijk dicht.
Een innovatief fokprogramma van Coöperatie Rundvee Verbetering (CRV) en Wageningen University & Research (WUR) maakt het mogelijk om melkkoeien binnen 25 jaar tot 40 procent minder methaan te laten uitstoten. “Dankzij het DNA-profiel kunnen we inschatten hoeveel methaan een koe en haar nakomelingen zullen uitstoten. Met gerichte fokstrategieën verlagen veehouders stap voor stap de uitstoot, zonder in te boeten op de prestaties van hun veestapel”, duidt Yvette de Haas, programmaleider bij WUR.
De Europese Commissie vraagt België meer te doen om de kwaliteit van het oppervlakte- en grondwater te verbeteren. Ons land zit helemaal niet op koers om de Europese doelstellingen te halen, zo blijkt uit een evaluatie van de uitvoering van de Kaderrichtlijn Water in de lidstaten.
Bond Beter Leefmilieu reageert onthutst op het federale regeerakkoord. Arizona bewijst lippendienst aan duurzaam klimaat- en natuurbeleid, maar laat in de feiten alle ambitie los. “Het regeerakkoord biedt geen antwoord op de dramatische toestand van onze biodiversiteit en het klimaat", stelt Danny Jacobs, directeur bij Bond Beter Leefmilieu. “De hefboom van energie- en milieufiscaliteit blijft onbenut. De elektrificatie van bedrijfswagens wordt afgezwakt. Cruciale hervormingen worden een zoveelste maal onderzocht en op de lange baan geschoven. €15 miljard aan fossiele subsidies blijven onaangeroerd. Het regeerakkoord is een bloemlezing van gemiste kansen.
Klimaatactiviste Mikaela Loach hoopt dat de herverkiezing van Donald Trump mensen wakker schudt en in beweging zet. Het enthousiasme waarmee Trump zijn kiezers kan overtuigen, wil ze graag ook zien in de klimaatbeweging. Geen enthousiasme voor fake news weliswaar, maar om mensen ervan te overtuigen dat een betere wereld mogelijk is.
Ontwikkelingslanden kunnen zich onvoldoende aanpassen aan de nieuwe klimaatrealiteit. De kloof in financiering blijft enorm. Dat stelt het VN-milieubureau UNEP in een nieuw rapport aan de vooravond van COP29, de VN-klimaattop in Azerbeidzjan. Een en ander heeft vaak heel concrete gevolgen, bijvoorbeeld voor de teelt van koffiebonen, stelde VRT NWS vast in Kenia. Na de verkiezingsoverwinning van Donald Trump in de VS lijkt het er bovendien niet op dat de financieringskloof gedicht zal raken, integendeel zelfs.
De lancering van de satelliet Sentinel-2C, ontwikkeld en beheerd door de Europese ruimtevaartorganisatie ESA, heeft om 3.50 uur Belgische tijd kunnen plaatsvinden. De satelliet zou eigenlijk 24 uur eerder naar de ruimte vertrekken, maar de lancering werd uitgesteld door elektrische problemen. De nieuwe Europese satelliet zal onder meer de methaanuitstoot en de waterkwaliteit beter in kaart kunnen brengen.
Japan maakt werk van de zoektocht naar nieuw types rijst die beter bestand zijn tegen de klimaatverandering. Met stip bovenaan: meer hittebestendige variëteiten. Het land hoopt om zo in de toekomst de rijstschuren gevuld te houden en niet in de problemen te komen zoals bijvoorbeeld het voorbije seizoen, met schaarste, lege rekken en hogere prijzen.
Meer dan 250 wetenschappers, bekende Belgen en burgerbewegingen roepen in een open brief van 11.11.11, Bond Beter Leefmilieu en Canopea de Vlaamse en Federale onderhandelaars op om ambitieus klimaat- en natuurbeleid centraal op te nemen in de regeringsnota. Want de klimaatopwarming is in een stroomversnelling geraakt, met alle rampzalige gevolgen vandien.
Terwijl de formateurs uitrustten in hun pauzeweek, maakte de klimaatcrisis het leven zoals we het vroeger kenden steeds meer onmogelijk. Wetenschappers, bekende Belgen en burgerbewegingen roepen in de open brief van 11.11.11, Bond Beter Leefmilieu en Canopea de Vlaamse en Federale onderhandelaars op om ambitieus klimaat- en natuurbeleid centraal op te nemen in de regeringsnota. Want de klimaatopwarming is in een stroomversnelling geraakt, met alle rampzalige gevolgen vandien.
De Vlaamse regering werd vandaag opnieuw veroordeeld voor haar falend mestbeleid, op straffe van een dwangsom van 1000 euro per dag. De waterkwaliteit in Vlaanderen is en blijft barslecht. Deze uitspraak volgt op een eerdere veroordeling in de Nitraatzaak, die de regering zonder gevolg liet. Het nieuwe Vlaamse regeerakkoord moet sluitende maatregelen — zoals de afbouw van de veestapel — bevatten om de belabberde waterkwaliteit te herstellen. Een effectief en ambitieus mestbeleid is nu absoluut onvermijdelijk.
De uitslagen van de verkiezingen voelen als een koude douche. Dat de N-VA gewonnen heeft en Vlaams Belang als tweede eindigde, was te verwachten, maar het blijft pijnlijk. Dit resultaat toont aan hoe diep racisme verankerd is in onze samenleving.
Drie ngo's brengen België voor de rechter vanwege illegale toelating risicovolle pesticiden
Een stemtest kan een leuke manier zijn om standpunten van partijen te leren kennen. Toch is het belangrijk om er op een kritische manier naar te blijven kijken.
Onze volgende regeringen hebben een grote verantwoordelijkheid: van 2024 tot 2030 moeten ze een krachtdadig beleid uitwerken waarmee we de biodiversiteits- en klimaatcrisis kunnen beheersen. Jouw stem bepaalt mee wat er de komende jaren zal gebeuren, dus informeer je goed voor je naar de stembus trekt!
De klimaatimpact van de luchtvaart wordt sterk onderschat, zegt een nieuwe studie in opdracht van Bond Beter Leefmilieu (BBL). ‘Terwijl we van andere sectoren grote klimaatinspanningen verwachten, krijgt de luchtvaart vrij spel om te blijven uitstoten: dat is onrechtvaardig en contraproductief’.
Voedzame stoffen in kleine visjes zoals ansjovis of sardines gaan grotendeels verloren als ze eindigen als voer voor kweekzalm. ‘Het is veel slimmer en duurzamer om deze vissoorten rechtsreeks te eten’, zeggen wetenschappers in het vakblad Nature.
De Europese luchtkwaliteit is er in de voorbije twee decennia duidelijk op vooruitgegaan. Toch ademen nog altijd ruim vier op de vijf Europeanen vuile lucht in, blijkt uit onderzoek in het vakblad Nature.
De brainstormsessies in de Europese middens bereiken een ongeziene creativiteit deze dagen. Opgejaagd door de boerenprotesten, krioelt het er van de ideeën om het Europese landbouwbeleid nóg wat minder groen te maken. Samen met meer dan 60 organisaties roepen Bond Beter Leefmilieu en Natuurpunt vandaag Europees commissievoorzitter Ursula Von der Leyen op om die plannen te laten varen en een echt antwoord te geven op de uitdagingen van de Europese landbouw.
De energietransitie jaagt de vraag naar grondstoffen de hoogte in. Dat schept heel wat kansen en uitdagingen. Maar grijpen we die ook? En zo ja, wie dan?
De Europese Commissie heeft het Belgisch klimaatplan voor 2030 nu ook officieel gewikt en gewogen - en grotendeels te licht bevonden. Europa ziet enkele goede zaken, maar vooral toch veel werkpunten. Op het vlak van het aandeel hernieuwbare energie in de energiemix bijvoorbeeld: "België blijft er duidelijk onder de doelstelling". Tegen juni moet er een nieuw en beter plan op tafel liggen, maar of dat gaat lukken, blijft onduidelijk.
Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen trok gisteren het voorstel van de nieuwe Pesticidenrichtijn in. Hierdoor verdwijnt het noodzakelijke Europese doel om het gebruik van pesticiden tegen 2030 te halveren, weer uit beeld. Het is schandalig dat Belgisch premier De Croo deze beslissing bejubelt. Dit betekent de overwinning van de agrochemische industrie en een stap achteruit in de bescherming van onze gezondheid en de biodiversiteit, stelt Bond Beter Leefmilieu.
Tot afgelopen maandag 8 januari liep het openbaar onderzoek over de verlenging van de milieuvergunning voor Brussels Airport. Bond Beter Leefmilieu werkte samen met milieuverenigingen en bewonersgroepen rond de luchthaven een omvangrijk bezwaarschrift uit. Het milieu-effectenrapport is volgens hen niet alleen onvolledig, maar Brussels Airport komt zelfs zijn wettelijke verplichtingen inzake stikstofoxiden en broeikasgassen niet na. En dat terwijl de luchthaven een veel grotere impact heeft dan de omstreden ethaankraker van Ineos in de Antwerpse haven.
Het debat over de toekomst van onze nationale luchthaven komt op kruissnelheid nu Brussels Airport toe is aan een nieuwe omgevingsvergunning. Volgens een nieuwe studie, in opdracht van Bond Beter Leefmilieu, levert een plafond op het aantal vliegbewegingen en een verbod op nachtvluchten 400 miljoen euro gezondheidswinst op, zonder dat er jobs verloren hoeven te gaan. BBL roept overheid, werkgevers en vakbonden op om te werken aan een ‘masterplan': “De regeringen moeten de gezondheid van omwonenden en werknemers boven de private winsten van BAC stellen, en investeren in begeleidingstrajecten voor werknemers.”
De ‘waterstofeconomie’ is oude wijn in nieuwe zakken. Het is de droom van een schijnbaar onuitputtelijke en goedkope energiebron, die ons leven aangenaam en onze economie competitief maakt. Net als vroeger steenkool, en daarna ook olie, gas en kernenergie. Elke energiebron kwam echter met een prijskaartje: vervuiling, afval en een ontregeld klimaat. Hernieuwbare energie vergt een lastige aanpassing van brandstoffen naar elektriciteit, en dus kwam waterstof als geroepen. Want waterstof brandt zonder CO2-uitstoot en lijkt het onmogelijke mogelijk te maken: een energietransitie zonder grote aanpassingen. Met waterstof blijft alles bij het oude: in plaats van aardgas verwarmen we in de toekomst met waterstof, in plaats van benzine of diesel tanken we waterstof en ook industrie en gascentrales draaien binnenkort op waterstof. Dit maakt niet alleen onze energie proper, maar geeft zelfs de huidige energie-infrastructuur een tweede leven…
L’été dernier, Bond Beter Leefmilieu, le pendant flamand d’Inter Environnement, a analysé le sang de huit politiciens...
Alle acht Vlaamse en Waalse politici die zijn getest, testen positief op PFAS in hun bloed, ongeacht woonplaats of levensstijl. “Dit toont hoe wijdverspreid PFAS-vervuiling is.”
België zal zich volgende week onthouden bij de stemming over de hervergunning van glyfosaat, een werkzame stof in verschillende bestrijdingsmiddelen. “Een compromis à la belge”, reageert Bond Beter Leefmilieu (BBL) teleurgesteld.
Op 12 oktober stemt Europa over glyfosaat. Als het van de Europese Commissie afhangt, krijgt de omstreden onkruidverdelger een vergunning van maar liefst tien jaar. Nochtans tonen heel wat studies dat glyfosaat niet enkel leidt tot een verhoogd risico op onder meer kanker en de ziekte van Parkinson, maar ook bijdraagt aan de verzwakking van de biodiversiteit, stellen Niels Luyten van Vogelbescherming Vlaanderen en Heleen De Smet van Bond Beter Leefmilieu.
De Vlaamse Regering wil dat vanaf 2029 geen nieuwe wagens met verbrandingsmotoren meer verkocht worden. De Barometer Elektrisch Autorijden, die Bond Beter Leefmilieu vandaag publiceert, toetst deze doelstelling af aan de hand van vijf cruciale parameters: de betaalbaarheid en het marktaandeel van de elektrische wagens, het aantal en de spreiding van de laadpalen en de uitfasering van fossiele wagens. “Aan de huidige trend is slechts 46% van de nieuwe wagens volledig elektrisch in 2029.”
We worden ons steeds bewuster van de klimaatcrisis, maar tegelijkertijd lijkt het alsof we er zelf niets aan kunnen doen. Volgens Loes van Hove van KlimaatContact klopt dat niet en kunnen we zelf veel meer doen dan we denken. Hoe dat moet, legt ze uit in deze nieuwe aflevering van Alles Wordt Beter.
Minister Zuhal Demir liet woensdag 16 augustus haar bloed testen op de aanwezigheid van PFAS. De test gebeurt op vraag van Bond Beter Leefmilieu. De milieukoepel gaat de komende weken langs met testkits bij verschillende politieke kopstukken. Met deze actie vragen ze maatregelen om het gebruik van schadelijke chemicaliën, zoals PFAS, uit te faseren.
We worden steeds vaker geconfronteerd met droogte en waterbommen, en dat hebben we voornamelijk aan onszelf te danken. Actie om het tij te keren lijkt ondanks pogingen zoals Weerbaar Waterland, het advies van het expertenpanel hoogwaterbeveiliging aan de Vlaamse Regering, niet te lukken. In deze aflevering deelt Robin Verachtert van Natuurpunt zijn inzichten.
In een gezamenlijke reactie verwerpen Bond Beter Leefmilieu, Greenpeace, WWF, Velt, de Klimaatcoalitie, Natuurpunt, PAN Europe, Canopea, Natagora en Bral de negatieve politieke positionering rond het Europese klimaat-, natuur-, en milieubeleid. De problemen gaan niet weg door de kop in het zand te steken. Het is aan onze overheden om krachtig beleid te voeren dat onze leefomgeving en gezondheid beschermt. De pauzeknop indrukken is schuldig verzuim. Hoe langer we wachten, hoe moeilijker en duurder de oplossingen.
Arnaud Feist, CEO van Brussels Airport, heeft aangekondigd dat hij 1500 nachtvluchten wil ‘schrappen’. De milieubeweging en de omwonenden stellen dat het louter om een rechtzetting van overtredingen gaat, en geen oplossing biedt voor de ernstige slaapverstoring van meer dan honderdduizend omwonenden. Ze vragen bemiddeling om tot ernstige maatregelen te komen.
Maai Mei Niet
Ondanks alle IPCC-rapporten over de klimaatcrisis stevenen we tegen 2100 nog steeds af op een opwarming van de aarde van 3 graden Celsius. Volgens de degrowth-beweging kan alleen een ander economisch model het tij keren. Ng Sauw Tjhoi praat hierover met economen Irma Emmery en Jonas Van der Slycken.
Bond Beter Leefmilieu en Natuurpunt starten een procedure op om de vernietiging van de lozingsvergunning van Ineos Aromatics te vragen. Doordat het bedrijf nog zeker vier jaar te veel kobalt mag lozen in de Grote Nete, zal Vlaanderen haar Europese doelstellingen rond waterkwaliteit niet halen. De milieuorganisaties roepen de Vlaamse overheid op om onze waterkwaliteit au sérieux te nemen.
In het klimaatdebat worden jongeren nog te vaak niet serieus genomen. En dat is zonde, want jongeren kunnen constructief tegen klimaatschenen stampen, schrijft VN-jongerenvertegenwoordiger bij de Vlaamse Jeugdraad Simon Sterck.
De luchtvaartsector slaagt er maar niet in om haar enorme gezondheids- en klimaatimpact terug te dringen. Door de vluchten nauwelijks te belasten, geven beleidsmakers bovendien een erg pervers signaal. Een tickettaks op veelvliegers biedt een sociale uitweg. Minister Van Peteghem heeft met zijn grote fiscale hervorming de sleutel in handen om deze historische scheeftrekking rechttrekken.
De Vlaamse regering heeft eindelijk knopen doorgehakt in het stikstofdossier. Natuurpunt, Bond Beter Leefmilieu, Greenpeace, Dryade en West-Vlaamse Milieufederatie reageren tevreden dat het akkoord de druk van landbouw op natuur erkent. Positief zijn de extra middelen voor natuurherstel en de afbouw van de varkensstapel. Maar blind optimisme in technologische oplossingen pakt de grondoorzaak van het stikstofprobleem niet aan en blijft een risicovol toekomstpad voor landbouwers.
De teloorgang van watergebieden wereldwijd valt beter mee dan gedacht, blijkt uit nieuw onderzoek. In Europa, de Verenigde Staten en China is het probleem wel erg groot, en de overblijvende gebieden moeten dringend beschermd worden om de klimaatdoelen binnen bereik te houden.
Nog nooit waren zoveel mensen -vier op vijf- zich bewust van de klimaatverandering. Maar hoewel de helft daarvan zegt actie te willen ondernemen, gebeurt er in de praktijk nog veel te weinig. Hoe komt het precies dat ‘willen’ niet noodzakelijk leidt tot effectief ‘doen’? Volgens sociale wetenschapper George Marshall en communicatiestrateeg Koen Thewissen ligt de oplossing in ons brein en de manier waarop we beslissingen nemen. “Eens je daar inzicht in hebt, ligt de weg open voor gedragsverandering.” Met deze vijf tips gaan wij alvast aan de slag.
Bond Beter Leefmilieu, Natuurpunt, WWF, Velt en Dryade dagvaarden de Vlaamse regering. In belang van onze burgers en natuur moeten er dringend omvangrijke bufferzones komen rond huizen, scholen, crèches, waterlopen en natuur- en waterwingebieden. Naar schatting wordt zo 35% van Vlaanderen pesticidenvrij. De organisaties gaven eind oktober de Vlaamse regering een maand om de Vlaamse regels in lijn te brengen met de Europese regelgeving, maar kregen hierop geen toereikende reactie.
Multinational 3M blijft met de voeten slepen in de aanpak van het PFAS-milieuschandaal. Ondanks het feit dat 3M eind 2025 met PFAS zal kappen, ontkent het bedrijf nog steeds de gezondheidsimpact van de ‘forever chemicals’. Het houdt zich ook niet aan zijn verplichtingen rond de opkuis van haar vervuiling. Bond Beter Leefmilieu, Greenpeace België en bewonerscollectief Grondrecht hebben er genoeg van en stellen zich burgerlijke partij in de strafrechtzaak die loopt tegen 3M.
Bond Beter Leefmilieu, Natuurpunt, WWF, Velt en Dryade dagvaarden vandaag de Vlaamse regering. In belang van onze burgers en natuur moeten er dringend omvangrijke bufferzones komen rond huizen, scholen, crèches, waterlopen en natuur- en waterwingebieden. Naar schatting wordt zo 35% van Vlaanderen pesticidenvrij. De organisaties gaven eind oktober de Vlaamse regering een maand om de Vlaamse regels in lijn te brengen met de Europese regelgeving, maar kregen hierop geen toereikende reactie.
De klimaattop in het Egyptische Sharm-el-Sheik loopt op zijn einde. Onze host Ng Sauw Tjhoi gaat in gesprek met klimaatjournaliste Tine Hens over de roep om arme landen te vergoeden voor de schade die ze nu al lijden. Klimaatrechtvaardigheid en klimaatfinanciering zijn de centrale thema’s.
De aankondiging van klimaatactiviste Greta Thunberg om niet aanwezig te zijn op COP27 is begrijpelijk, maar toch hopen we dat ze haar standpunt nog zal herzien, net zoals ook Brits premier Rishi Sunak dat deed. Klimaatauteurs Felix Dodds en Chris Spence leggen uit waarom dat zo belangrijk is.
De energiecrisis is een complex weefwerk van oorlog, politieke keuzes en economische dynamieken. De meeste aandacht gaat – terecht – naar de ontploffende prijzen en de sociale gevolgen daarvan. Opvallend minder aandacht gaat naar het eigenaarschap van de energiebedrijven. Nochtans geloven sommigen dat de prijzen pas onder controle gebracht kunnen worden als de aandeelhouders van gedaante en dus ook van logica veranderen. Een gesprek tussen Nick Meynen en, zoals altijd, onze host Tjhoi Ng Sauw.
Samen met luchthavenactiegroepen uit de Vlaamse Rand lanceert Bond Beter Leefmilieu de campagne ‘Wij liggen er wakker van’. Met deze campagne zetten ze druk op de Vlaamse Regering om de lawaaihinder en milieuverontreiniging veroorzaakt door Brussels Airport fors terug te dringen. Zo willen ze de gezondheid en leefkwaliteit van de inwoners beschermen, én Brussels Airport als eerste luchthaven in Europa klaarstomen voor een CO2-neutrale toekomst.
Sinds het begin van de pandemie raakten meer dan 200 miljoen mensen ondervoed en dreigt een decennium van armoedebestrijding te worden weggevaagd. Ook de VN trekt loeihard aan de alarmbel. Voor het eerst sinds haar oprichting daalt de ‘human development index’ – de index die op basis van inkomen, levensverwachting en alfabetisme de stand van ‘ontwikkeling’ van landen aangeeft – al twee jaar op rij.
Met een nieuw rapport wilt de Vlaamse Regering tonen dat de PFAS-verontreiniging op de Oosterweelwerf ‘onder controle’ is. Toch blijven de olifanten in de kamer de noodzaak aan een uitfasering van alle PFAS in Vlaanderen en een concrete kalender voor het saneringsplan voor de wijde omgeving van 3M.
Vorig jaar werd in België een recordbedrag uitgegeven aan fairtradeproducten. Elke Belg gaf gemiddeld 29,28 euro uit aan duurzame producten die tegen eerlijke voorwaarden verhandeld worden, een stijging met 20 procent tegenover het jaar ervoor. Nochtans gaat de bekendheid van het keurmerk achteruit.
Op vrijdag 23 september wordt Doel 3 als eerste van zeven Belgische kernreactoren onvermijdelijk en definitief stilgelegd. Greenpeace, Bond Beter Leefmilieu en Canopea grijpen dit moment aan om te pleiten voor meer sereniteit in het energiedebat en roepen alle overheden op om eindelijk meer vaart te maken met energie-efficiëntie, hernieuwbare energie en flexibiliteit in het energiesysteem.
Pour voir les références d’un(e) auteur(e), cliquez sur son nom.
Pour voir les références d’un mot-clé, cliquez dessus.


